Tungan I
Það var með nokkurri eftirvæntingu sem ég opnaði umslagið frá Bóksölu KHÍ þar sem leyndist lesefnispakki þessa námsskeiðs – sá fyrri. Nokkuð var umslagið að vöxtum og ég þóttist þess fullviss að þar vægi Tungan þungt þar sem ég hafði haft af því nokkrar spurnir að höfundur hennar Stefán Karlsson hefði frá mörgu að segja.
Málsaga er e.t.v sú grein íslenskunnar sem hefur komið hve ,,heitast” inn hjá mér hin síðari ár. Alla tíð hefur mér líkað íslenskunám vel og haft á þau sæmileg tök en einhvern veginn hafði málsaga algjörlega framhjá mér farið fyrr en ég fór í afbragð gott námsskeið í KHÍ hjá Önnu Þráins.
Ein af afleiðingum þess námsskeiðs var að ég þvældist inn á vefleiðangra ýmis konar og vefsíður um málsögu og m.a. vefleiðangur frá MA Þar varð ég áþreifanlega vör við hve náskyld íslenskan er enskunni nú eða öfugt, alltént eru heiti ýmissa líkamshluta sem birt eru á Hwaet mun líkari okkar mæli en þeirra engilsaxnesku.
Þetta kemur ekki á óvart þar sem rétt eins og Stefán nefnir í upphafi sinnar greinar (bls. 22) þá sagði höfundur fyrstu málfræði ritgerðarinnar Íslendinga og Englendinga tala sama tungumálið.
Þessi málsögulega ,,uppgötvin” mín hafði það svo aftur í för með sér að ég fór að nota það æ meira í minni enskukennslu að benda nemendum á hið sameiginlega í tungumálum okkur en hitt sem skilur þau að. Nemendum finnst reyndar alveg bráðskemmtilegt að velta málsögu fyrir sér og allt niður í 5. bekk hef ég verið að sýna þeim þessar síður og þeir haft gaman að.
Stefán rekur ítarlega í áframhaldinu breytingar á sérhljóðum – einu sinni var jú virkilega ástæða til þess að rita y – í orðum (þó svo að mörgum grunnskólanemandanum finnist það afskaplega fjarstæðukennt), svona ef menn komu sér almennt saman um að eitthvað væri til sem héti stafsetning en höfundur fyrstu málfræðiritgerðarinnar sá nú til þess að við hefðum a.m.k. opinberlega stafróf sem við gætum sammælst um.
Það var svo á 15. – 17. öld sem sérhljóðakerfið breytist mikið en áður hafði það þó gengið í gegnum allmiklar breytingarþ Ekki er nóg með að sérhljóðarnir vísa til mislangra hljóða heldur fá þeir önnur hljóðgildi (bls. 24). Þar með verður að raunveruleika hljóðdvalarbreytingin en hún gjörbreytir tali Íslendinga og áherslan í tungumálinu verðu önnur en áður var.
Hér læt ég staðar numið að sinni í umfjöllun minni um Tunguna en held ótrauð áfram innan skamms,
handboltakveðjur Ingveldur